Türkçe
Login
Username

Password






  Title

Author

Summary

Keywords

Full Text


Yasal Uzlaşmazlık Çözümlerinde Süreçsel Adalet Tercih ve Değerlendirmelerinin Türkiye Bağlamında İncelenmesi

Cem Şafak Çukur, Cansel Özbayrak
2007; 22(59):91-118

            [English Summary]    [Turkish PDF]    [English PDF]    [Mail to Author]
Ağırlıklı bir şekilde Batı ülkelerinde yürütülen erken süreçsel adalet çalışma bulguları, sorgulayıcı adalet modelleriyle karşılaştırıldığında, taraflara daha fazla süreç kontrol tanıyan yüzleşmeci yargılama modellerinin daha adil olarak değerlendirildiği ve daha çok tercih edildiği yönündedir. Son zamanlarda yapılan bazı çalışmalar ise, uzlaşmazlık çözümlerinde yüzleşmeci süreçlerin iddia edilen bu üstünlüğünü tartışmaya açmıştır. Şimdiki iki çalışmanın amacı yasal uzlaşmazlık çözümlerinde süreçsel adalet tercih ve değerlendirmelerini, adalet sistemini sorgulayıcı süreçsel adalet modeline dayanan Türkiye bağlamında incelemektir. Her iki çalışmada da, katılımcılardan farklı senaryolar aracılığıyla değişimlenen anlaşmazlık durumlarında (velayet ve tazminat) kendilerini taraf olarak görmeleri istenmiştir. Sonra, bu anlaşmazlıkların mahkemeye yansıması durumunda katılımcılar, hangi tür mahkeme sürecinde (tekli sorgulayıcı, çiftli sorgulayıcı, eklektik ve yüzleşmeci) davalarının görülmesini istediklerini ve bu süreçler hakkındaki değerlendirmelerini (adillik, avukatların rolü, vb.) belirtmişlerdir. Dava türünden bağımsız olarak; iki çalışmada da eklektik ve yüzleşmeci süreçler, standart sorgulayıcı süreçlere oranla daha çok tercih edilmiştir. Ancak, eklektik ve yüzleşmeci süreç tercihleri 1. çalışma (öğrenci) ile 2. çalışma (öğrenci olmayan grup) arasında farklılık göstermiştir. Ayrıca, ikinci çalışmanın bulguları hiyerarşik ilişkilere inanç ve adalet sistemine güvende ortaya çıkan farklılıkların süreçsel tercihleri etkilediği yönündedir.

Anahtar Kelimeler: Süreçsel adalet, yüzleşmeci-sorgulayıcı mahkeme süreçleri, güç mesafesi, adalete güven