Türkçe
Login
Username

Password






  Title

Author

Summary

Keywords

Full Text


Sorumluluk Yüklemesi Çerçevesinde Öfke ve Sempati Duyguları ile Yardım Etme ve Saldırganlık Davranışları

Vezir Aktaş, Recai Coştur
2007; 22(59):15-42

            [English Summary]    [Turkish PDF]    [English PDF]    [Mail to Author]
Bu çalışmada, sorumluluk yüklemesi çerçevesinde öfke ve sempati duyguları ile yardım etme ve saldırganlık davranışlarına uygulanması açısından sosyal davranış kuramının Türk örnekleminde ne derece geçerli olduğu sınanmıştır. Araştırmaya Hacettepe Üniversitesi'nde okuyan 424 kız, 463 erkek toplam 887 öğrenci katılmıştır. Elde edilen bulgular, Türk örnekleminde sosyal davranış kuramının kısmen geçerli olduğunu, saldırgan davranışların veya yardım etme davranışlarının aynı kavramsal çerçevede ele alınabileceğini göstermiştir. Biliş-duygu-davranış ardışıklığı açısından bakıldığında, genel olarak, saldırganlık koşulunda ya da yardım etme koşulunda olayların nedenlerine ilişkin sorumluluk yargılarına bağlı olarak öfke ve sempati duygularının ortaya çıktığı, bu duyguların da davranışlar üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir. Ancak, bulgular saldırganlık söz konusu olduğunda öfke ve sempati duygularının algılanan kontrol ile saldırganlık arasındaki ilişkide aracı değişkenler olarak rol oynadıklarını, bilişlerin (sorumluluk algısının) ise davranış üzerinde doğrudan bir etkilerinin olmadığına işaret etmektedir. Bu durumun Weiner (1995) tarafından saldırgan davranışlara ilişkin olarak önerilen biliş-duygu-davranış ardışıklığı modeline kısmen destek sağladığı söylenebilir. Yardım etme açısından bakıldığında ise elde edilen bulguların literatürle tutarlılık gösterdiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sorumluluk yargıları, yükleme, algılanan kontrol, öfke, sempati, saldırganlık, yardım etme