Türkçe
Login
Username

Password






  Title

Author

Summary

Keywords

Full Text


Görgü Tanığının Bellek Yanılsamaları ve Güven Kararları: Bağımsız Bellek Bildirimlerinden Sonraki Test ve Soru Türü Değişkenlerinin Etkisi

Nurhan Er, Gül Alpar, Fatma Uçar
2005; 20(56):45-60

            [English Summary]    [Turkish PDF]    [English PDF]    [Mail to Author]
Bu çalışmada, bağımsız bellek bildirimlerinden sonrakitest ve soru türü değişkenlerinin bir fonksiyonu olarak tanıkların, bir hırsızlık olayına ilişkin bellek yanılsamaları ve güven kararları incelenmiştir. Deneyin çalışma aşamasındakatılımcılara, 52 olay slaydıizlettirilmiş ve olaya ilişkin bağımsız bellek raporlarını yazmaları ve bellek içeriklerine duydukları güveni, 7 boyutlu bir ölçek üzerinde değerlendirmeleri istenmiştir. Ara faaliyet aşamasından sonra katılımcılar, 10 kritik madde içinhatırlama ya da tanıma testi koşulları altında; yanlış yönlendirmeli, doğru yönlendirmeli ve nötr soruları cevaplamışlardır. Benzer şekilde, ilgili kritiklere verdikleri cevaplar için güven kararlarını belirtmişlerdir. Deneyin son aşamasında katılımcılardan, olaya ilişkin ikinci bellek raporlarını yazmaları ve bellek içeriklerine ilişkin güven değerlendirmelerinibir kez daha yapmaları istenmiştir. Kritik maddeler için yapılan analizler, bellek hataları ve güven kararları üzerinde, test ve soru türü değişkenlerinin temelve ortak etkilerinin olduğunu göstermiştir. Katılımcılar, hatırlama testinde, yanlış yönlendirmeli koşul altında daha çok bellek yanılsaması sergilemişler fakat bu koşuldaki cevaplarına daha az güven duymuşlardır. Birinci ve ikinci bellek raporlarının karşılaştırılmasına ilişkin bulgular, olay sonrası bilgi etkisinin, katılımcıların kısmen ikinci bellek raporlarına da yansıdığını göstermiştir. Pratik açıdan bulgular, görgü tanığını sorgulayanların, bellek izini ve güvenini değiştirebilecek farklı sorgulama türlerinin farkında olmaları gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bellek yanılsamaları, bağımsız bellek raporu, görgü tanığının güveni,test ve soru türleri